QABRNI OCHISHDAN KO’ZLANGAN MAQSAD

O’sha davrda  buyuk sarkarda qabri qayerda joylashgani va umuman Amir Temur O’zbyekistonda dafn etilganligi haqidagi gaplarga Sovet rahbariyati shubha bilan qarardi. 1941 yil 21 mart kuni Stalinga Markaziy komityet va Madaniyat ministrligi tomonidan Go’ri Amir maqbarasida arxeologik qazishma ishlarini olib borish haqida xat yetib keldi. Ekspeditsiyaning maqsadi – Amir Temur qabrini aniqlash va O’rta asrlarda yashab, faoliyat yuritgan Temuriylar sulolasini  ilmiy asosda tekshirib o’rganish deb ko’rsatilgandi.
Tegishli hujjatlar tayyorlangandan so’ng Stalinning buyrug’iga ko’ra ishchi guruh tuzildi. Unga boshliq qilib olim va jamoat arbobi Qori Niyozov tayinlandi. Guruhga tilshunos olim A.Semyonov, antropolog olim  M.Gerasimov, taniqli yozuvchi S.Ayniylar kiritildi (o’sha paytlar Amir Temur haqida asar yozish S.Ayniyning orzusi edi). Malik Kayumov esa ish jarayonini tasvirga oluvchi bosh operator etib tayinlandi. 1941 yil 15 may kuni, ekspeditsiya boshlanishi belgilangan kundan 5 kun oldin, ishchi guruhi Samarqandga yetib keldi va tayyorgarlik ishlari ko’rib qo’yildi. Go'ri Amir majmuasidagi qabrlarning ochilishi haqida xabar topgan mahalliy aholi norozilik bildirib, yig’ilishib kela boshlashdi. Birinchi kundanoq minglab odamlar kelishdi. Yig’ilganlarning ba’zilarini esa bu olimlar nimalar qilmoqchi ekanligini bilish qiziqtirar edi.